ਤਿੱਬਤੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਆਗੂ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਨੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਐਲਾਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਬਿਆਨ 24 ਸਤੰਬਰ 2011 ਨੂੰ ਹੋਏ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਮੇਲਨ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਉਠਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਨੇ ਯਾਦ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1969 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਦੇ ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਤਿੱਬਤੀ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਲਗਪਗ 90 ਸਾਲ ਦੇ ਹੋਣਗੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੀਨੀਅਰ ਲਾਮਾ ਅਤੇ ਤਿੱਬਤੀ ਬੋਧੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨਗੇ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਜਨਤਕ ਚਰਚਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ, ਪਰ ਪਿਛਲੇ 14 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਤਿੱਬਤੀ ਸੰਸਦ, ਕੇਂਦਰੀ ਤਿੱਬਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ, ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬੋਧੀ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਤਿੱਬਤ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਤਿੱਬਤੀਆਂ ਨੇ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੇਨਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਮੈਕਲਿਓਡਗੰਜ ਵਿਖੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਦੇ ਪੁਨਰਜਨਮ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਿਰਫ ਗਡੇਨ ਫੋਡਰਾਂਗ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਫਤਰ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ, ਤਿੱਬਤੀ ਬੋਧੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਅਤੇ ਧਰਮ ਰੱਖਿਅਕਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਰਵਾਇਤੀ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਨੇ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸੰਸਥਾ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦਖਲ ਦੇਣ ਦਾ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਿਆਨ (24 ਸਤੰਬਰ 2011): ਪੁਨਰਜਨਮ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ
ਤਿੱਬਤੀ ਬੋਧੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਆਗੂ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਨੇ 24 ਸਤੰਬਰ 2011 ਨੂੰ ਤਿੱਬਤੀ ਬੋਧੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁਨਰਜਨਮ ਅਤੇ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਵਿਚਾਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਨੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਕਿ 1969 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਦੇ ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਇੱਕ ਫੈਸਲਾ ਤਿੱਬਤੀ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
90 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪੁਨਰ ਮੁਲਾਂਕਣ: ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਲਗਪਗ 90 ਸਾਲ ਦੇ ਹੋਣਗੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਤਿੱਬਤੀ ਬੋਧੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ, ਜਨਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬੋਧੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਲਾਮਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਨਗੇ ਕਿ ਕੀ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਰੱਦ
ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸ਼ਕਤੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਦਖਲ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੱਬਤੀ ਗੁਰੂਆਂ ਕੋਲ ਹੋਵੇਗਾ।
ਗਡੇਨ ਫੋਡਰਾਂਗ ਟਰੱਸਟ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਦੇ ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਗਡੇਨ ਫੋਡਰਾਂਗ ਟਰੱਸਟ ਕੋਲ ਹੋਵੇਗੀ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਟਰੱਸਟ ਤਿੱਬਤੀ ਬੋਧੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਅਤੇ ਧਰਮ ਰੱਖਿਅਕਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਕੇ ਰਵਾਇਤੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਮਾਨਤਾ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰੇਗਾ।
ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਕੌਣ ਹੈ?
ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਤਿੱਬਤੀ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਆਗੂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਵਲੋਕਿਤੇਸ਼ਵਰ (ਦਇਆ ਦਾ ਬੋਧੀਸਤਵ) ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਪਰੰਪਰਾ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਨਵੇਂ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਧੀਨ ਖੋਜਿਆ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਗਲਾ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਚੁਣੇਗੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤਿੱਬਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਦਲਾਈ ਲਾਮਾ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
