ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਲੱਖਾਂ ਅਫਗਾਨ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਤਾਲਿਬਾਨ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ 6 ਜੁਲਾਈ ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਛੱਡਣ ਦਾ ਅਲਟੀਮੇਟਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਅਫਗਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।ਦਰਅਸਲ, 2021 ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜਾਂ ਅਤੇ ਨਾਟੋ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਸੱਤਾ ਸੰਭਾਲੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲੱਖਾਂ ਅਫਗਾਨ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੇ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਲਈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ 40 ਲੱਖ ਅਫਗਾਨ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਇਹ ਹੁਕਮ ਮਾਰਚ 2025 ਵਿੱਚ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨਾਲ ਟਕਰਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਈ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਾ ਝਟਕਾ ਅਫਗਾਨ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ‘ਤੇ ਪਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਾਰਚ 2025 ਵਿੱਚ ਹੀ, ਈਰਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅਫਗਾਨ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਜੁਲਾਈ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਛੱਡਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ।
ਅਲ ਜਜ਼ੀਰਾ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਲਗਭਗ 7 ਲੱਖ ਅਫਗਾਨ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਈਰਾਨ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਸਿਰਫ਼ ਜੂਨ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹੀ 2.3 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਿਹਾ। ਹੁਣ 6 ਜੁਲਾਈ ਦੀ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ
ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇੰਨੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲੇ ਨਾਲ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਸਥਿਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਗਰੀਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਈਰਾਨ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਔਸਤਨ 2000 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 30 ਹਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇਸ ਕਦਮ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਇੱਕ ਤਰਜੀਹ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ 6 ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਅਫਗਾਨਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
